TÜİK , 2007 yılının son enflasyon rakamlarını dün açıkladı. Enflasyonun, yıllık bazda tahminlerin ötesinde çıkacağı zaten belli idi. Tahminlerden ziyade hedefin üstünde çıkacağı desek daha doğru olacak. Ancak aralık ayı enflasyon rakamları beklentilerin altında artış gösterdi. TÜFE’de % 0.22 , ÜFE’de ise% 0.15 arttı. Böylece yıllık bazda TÜFE’de % 8.39 , ÜFE’de ise % 5.94 olarak gerçekleşmiş oldu.

Şimdi öncelikle aralık ayı daha sonra yıllık enflasyon rakamını analiz edelim. Haberleşme sektöründe yaşanan artış dışında ciddi bir artış göze çarpmıyor. Giyim sektöründe yaşanan düşüş dışında da düşüş göze çarpmıyor. Bu oranları tekrar yazmadan direk olarak analize gireyim. Yılın bütün aylarında TÜFE ‘ de ki değişime dikkat çekmek istiyorum.

Yukarıda ki tabloya bakarak yazımda kullanacağım tezi desteklemek istedim. Yıllara göre aylık enflasyon oranları Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Eylül - Aralık döneminde azalış gösterirken , diğer aylarda artmış.

Enflasyon hedeflemesi yapılırken , beklentilere göre hareket edildiği gerçeği ne yazık ki gözardı ediliyor. Kendi kalemlerimizde yaşanan artış ve şoklar ile beraber dünya üzerinde yaşanacak her dalga enflasyona etki ediyor. Günümüz şartlarında yaşanan belirsizlikler , petrol fiyatlarında yaşanan artışlar , iklim değişikliğinden kaynaklanan sorunlar enflasyona negatif etki yapan nedenlerdir. 2007 ‘nin ilk üç aylık dönemine bakacak olursak , global piyasaları oldukça sorunlu olarak gördüğümüz gibi , kurak geçen kış mevsimi nedeniyle tarım sektöründe yaşanan problemlerin birleştiğini ve dolayısıyla enflasyonun yüksek çıktığını düşünebiliriz. Düşen aylarda ise günün koşullarının beklentiler dahilinde gerçekleştiği ve herşeyin düzenli gittiğini söylememiz mümkün. Bugünden konuşacak olursak ;

ABD merkezli global piyasalarda yaşanan belirsizlik nedeniyle çok büyük risk altında olan piyasalarda yatırımlar buna göre şekillenmekte ve bundan hareketle petrol fiyatları rekor kırmakta. Artan petrol fiyatları ile akaryakıt fiyatlarındaki artış enflasyona olumsuz etki yapacak. Burada bahsetteğimiz nokta BEKLENTİ !

İşte enflasyon hedeflemesi , beklentiler üzerine yapılır. Bulunduğunuz dönemi aylara ve o aylarda gelecek verilere göre ( o verileri belirleyecek olan küresel durum - ekonomik ve siyasal göstergeler ) değerlendirip enflasyon hedefi belirlenir. Ancak o dönemlerde yaşanan siyasal ve ekonomik problemler , enflasyon rakamlarını ciddi oranda etkiler. İçinde birçok kalemi barındıran enflasyon endeksi ile savaşmak bu yüzden hiç kolay değildir.

Yazının sonunda 2007 yılı enflasyonu hakkında yapılan yorum ve eleştirileri acımasız bulduğumu söylemek istedim. Bana göre enflasyon rakamı başarılıdır. Hedeflenen enflasyon rakamı konusunda Merkez Bankası biraz eleştirilebilir. Çünkü çok ciddi ve gelişmekte olan bir ülke için çok büyük bir hedef koymuşlardı. Her türlü durumdan etkilenen ve global piyasalarda yaşanan çalkantıyı en fazla hisseden ülkemizde enflasyonun her an sıçrama yapabileceği öngörülebilirdi belki.

Ancak bu kadar olumsuzluğa rağmen , bir önceki yıla oranla azalış göstermesi ve çok önemli bir ayda ( bayram ve yılbaşı dönemi ) enflasyon rakamlarının beklenenden az artış göstermesi önemlidir. Kasım ayı rakamları açıklandığı zaman yazdığım ” Bütçe ve Enflasyon ” başlıklı yazımda değindiğim gibi , halkın tüketim alışkanlıkları çok önemli. Demek ki tüketici beklentileri değişmemiş. Bu çok önemli.

Sonuç olarak enflasyonla mücadelede ciddi uğraş veren , iç ve dış piyasalarla ortak savaşan yetkilileri kutlamak gerekir. Merkez Bankası ortaya koyduğu fiyat hedefi yüzünden medyanın ve uzman ( ! ) kişilerin hedefi haline gelmiştir.

4 Ocak 2008