Borsada söylenip durulan klasik bir söz vardır. Küçük yatırımcı bu piyasada para kazanamaz genelde kaybeder diye.Bunun en önemli nedeni , küçük yatırımcının büyük oyuncular gibi oynaması ve sabır denilen özelliği gösterememesidir.

Türkiye ‘ de aracı kurum sayısının çokluğu ne yazık ki küçük yatırımcı için pek iyi birşey değil. Özellikle geçmiş dönemlerde neredeyse hisse senedi sayısından fazla aracı kurum mevcuttu piyasada.Şimdilerde ise TSPAKB verilerine göre bu sayı 100. Bu kurumların faaliyetlerini sürdürebilmeleri için hisse devri önemli. Yani alacakları komisyonlar kadar ayakta durabilecek aracı kurumlar , yatırımcıları olumsuz etkileyebilir. Aracı kurumlar müşterisi konumundaki küçük yatırımcılara hisse tavsiyeleri ile değişime yönlendirebiliyor. Bu yüzden devamlı trade işlemi zarar anlamına gelecektir. Piyasalarda trade yapanlar büyük ve itibarlı oyuncular. Yani bir kademe aşağıdan alayım , bir kademe yukarıdan satayım hesabına küçük yatırımcının katılması riski arttıracaktır. Borsada hisse alırken kazanılır. Yani alım yaparken ( trade işleminde ) emir girdiğiniz kademe çok önemlidir. Hissenin görebileceği minumum noktadan bu emiri girmek , trade işleminde başarıyı getirir. Hisselerde yukarı yönlü gidiyor imajını veren büyük traderler , bu sayede küçük yatırımcıya ellerindeki malları satmaktadırlar. Bir kademe yukarıdan gelen büyük lot miktarlarını görenler , o kademeden alışa kalktığı için , trade işleminden yine zararla ayrilmak zorunda kalırlar. Dolayısıyla küçük yatırımcının yapacağı orta - uzun vadede parasını dikkatle seçeceği hisse senedine yatırmak olmalıdır. Bunun içinde yardım ve tavsiye alması çok önemlidir. Borsa basit gibi görünen ancak etrafı pembe örtülerle çevrili kumar masasıdır. Uzaktan pembe gibi gördüğünüz renkler , içine girip para kaybettiğinizde siyaha dönüşecektir.

Küçük yatırımcının düştüğü en önemli tuzaklardan bir taneside sabrın sonunu görememesidir. Her 100 küçük yatırımcının neredeyse 80 ‘ inden aynı cümleyi duyarsınız. ‘ Bende hiç şans yok. Aldığım hisse ben sattıktan sonra yükseliyor. Ne bahtsız adamım ben ‘ … Bu cümle küçük yatırımcının büyük yanlışından kaynaklanır. Bu tarz cümleleri kuran borsacılar , İMKB 30 hisseleri dışında paralarını değerlendirirler. İMKB 30 dışındaki hisseler endekse paralel hareket etmeyen ve dönem dönem ciddi dalgalar gösteren hisselerdir. Ki bu hisselerin hacimleri gün içinde düşük seviyelerdedir. Küçük yatırımcı bu hisselerden seçtiği bir tanesine para yatırdığı zaman , yüksek kazanç umuduyla beklemeye başlar. Hisse maliyet fiyatının aşağısına çoğu zaman gelir ve borsa tabiri ile orada sürünür. Düşük işlem hacimleri ve endeks artışında dahi artmayan fiyatı ile yatırımcısını bezdirir. Küçük yatırımcı ise o gün içerisinde , yüksek prim yapan hisseler bakınca , kendi hissesinden nefret eder ve yeter artık diyerek o hisseden çıkma yolunu seçer. En önemli noktalardan bir tanesi ; o hisselere yatırım yapılmışsa ( şirketle ilgili olumsuz bir haber yada beklenti yoksa ) geçen zamana yazık denmeden beklemektir. Ve o hisselerden düşük işlem hacmi sergilediği zaman çıkmamaktır. O hisselerin en önemli özelliği düşük hacimde hissede kalmak , yüksek hacimde hisseden ayrılmaktır. Küçük yatırımcı dediğim sinir durumuyla , düşük hacimde seyrederken o hisseden ayrılır. Sıranın ona geleceği hesaba katılmadığı için , biraz önce söylediğim söz kullanılır. ‘ Ben ne bahtsız adamım… ‘ Bunun bahtla veya şansla ilgisi yok. Tamamen sabır ve zamanlama ile ilgisi var. İMKB 30 endeksi dışı hisselere giriyorsanız , bu olumsuz ve süründürücü şartlara kendinizi hazırlamanız lazım. Bu hisselerde prim olasılığı dönemsel çok yüksek olmakla beraber , süründürme olasılığı oldukça yüksektir. Bu hisselerin spekülatörleri için bekleme sürecinde küçük yatırımcıdan ucuz fiyata alınacak her mal altın niteliğindedir. Yani kendinize göre şanssızlığınızla , spekülatörlerin altın kesesine yardım edersiniz.

Küçük yatırımcının hisseden nefret etmemeyi ve hisseye aşık olmamayı öğrenmesi şarttır. Hiçbir hisse kendisinin değildir ve ciddi kar rakamına ulaştığı zaman satış yapması önemlidir. Hisseye bağlılık karını geri vermek olarak yatırımcıya dönebilir.

Sonuç olarak küçük yatırımcılar borsayı büyük ve basit kazanç kapısı olarak görürlerse , ciddi zarar edebilirler. Seans salonlarına kesinlikle gitmemeleri , hisse yorumlarının yapıldığı forumlardan uzak durmaları , piyasa uykuda olduğu dönemlerde takibi sadece gün sonuna bırakmaları , girdikleri hisse ile ilgili haberleri takip etmeleri , yatırım yapacakları hissenin teknik analizi ile beraber mutlaka temel analizini incelemeleri ve kulaktan dolma tüyolara inanmamaları çok önemlidir. Ne yazık ki ülkemizde küçük yatırımcı korunmuyor ve borsadaki yabancı payı çıkarıldığı zaman kalan pay , büyük yerli oyuncular arasında paylaşılıyor. Yerli büyükler ise paylarını küçük yatırımcı üzerinden alıyorlar. Bunlara dikkat edip , profesyonel yardım alarak yatırım yapılması çok faydalı olacaktır. Unutmamak gerekir ki ; küçük ancak kendinize göre güvenli olan tekne ile büyük denizlere açılırsanız , batmaya mahkum olursunuz. Çünkü deniz sonu gözükmeyen bir boşluk olduğu gibi , fırtınada başı görünmeyen bir sonsuzluktur.

8 Mayıs 2008