Podcast ‘ lerimde geçen ay yaptığım yorumlarda inandığım gerçeği anlatmıştım. Finansal sistemin zorluk içerisinde olduğu dönemde , mortgage krizinden büyük zararla çıkan kuruluşların iflas edebileceği söylentileri ortalıkta kara bulutların rengini iyice karartıyordu. Gerçi bu durum halen daha risk olarak gözüksede , benim tezimin gerçek olabileceğinin ilk sinyalleri gelmeye başladı. Avrupa ‘ nın kendi pimini kendisinin çektiğinden bahsediyorum sürekli. Bunun nedeni ise , hiçbir doğal kaynağı olmadan sadece olanları pazarlayıp - yöneterek lider olan Avrupa ülkeleri şimdilerde zor durumdalar. Çünkü kıt kaynaklar küresel iklim değişiklikleri ile azalmaya başladı. Hindistan - Çin gibi ülkelerde tüketim alışkanlığı kazandığı için kullanım oranları arttı ve kaynaklar yetersiz kaldı. Elinde kaynağı çok az olan Avrupa ülkeleri zor durumda kaldılar. Güçlü bankalar ve ticari işletmeler , başarısız risk yönetimleri nedeni ile mevcut yatırımlarında zarar ettiler. Böylece sermaye artırımlarına ihtiyaç duyar hale geldiler. Ciddi sermaye sıkıntısı ile karşı karşıya kalan kuruluşlar , ne yapacağını şaşırmış durumdalar.

ABD ‘ li büyük yatırım bankalarının iflas söylentilerine karşın , bu bankalara talip olacak çok sayıda Arap sermayedar olduğundan bahsetmiştim. Finansal krizin başladığı zaman , emtiaların değerlenmesi ile beraber doğal kaynak zengini Arap ülkelerinin yatırımcılarının dünyanın büyük kuruluşlarına sahip olabileceklerini belirtmiştim. Bana yöneltilen sorulardan bir tanesi , acaba o sermayedarlarda gerekli paraların olup olmadığı idi. Benim cevabımda finansal sistemin çökmesi , dünyanın sonu anlamına geleceğiydi. Ve sistemin kendisini yenilediği , sermaye bir şekilde birilerinden çıkıyorsa başka kişilere farklı kaynaklardan artı değer olarak tekrar döneceği şeklinde idi.

Bunun örneğini son zamanlarda yaşadık. Hintli grup Tata dünyanın yeni GM ‘ si olma yolunda ilk adımı Steel Corus ve Jaguar & Land Rover ‘ ı alarak yaptı. Bu iki satın alım için 15 mLr $ ‘ a yakın para ödedi. Ancak paranın asıl sahibi olan Arap sermayedarlar güçlerini göstermeye başladılar. B.A.E’ nin başkenti Abu Dabi ‘ den , Abu Dabi United Group adlı yatırım şirketi İngiliz futbol takımı Manchester City ‘ i yaklaşık 200 mLn Pound ödeyerek aldı. Bugün de Abu Dhabi Media Co. Hollywood ‘ a 1 mLr $ ‘ lık yatırım yapma kararı aldı. 5 yıllık süreçte uluslararası film sektörüne yatırım yapacaklarını açıkladılar.

Sermayenin kimlerin elinde mevcut olduğunu son günlerde yaşanan para hareketlerinden anlayabiliriz. Körfez ve Arap ülkeleri dünyanın zorda kalan sayılı şirketleri için büyük kurtarıcı olacaktır. Lehman Brothers ‘ ın yaşadığı sermaye sıkıntısına Koreli bir grup çözüm bulma önerisinde bulundu. Gelecek dönemde iflasını açıklama ihtimali bulunan güçlü bankaların da talibi Avrupa dışı ülkelerden çıkacaktır.

Evet…Bunları ayrıntılı olarak podcast ‘ lerimde anlatmıştım. Bir de yazılı olarak anlatmak istedim. Körfez ülkeleri ile ilişkilerimizi güçlendirirsek biz de bu sermaye yoğunluğundan kazançlı çıkarız. Ancak dünyada finansal sistemin çökme söylentileri de oldukça komik. Belki de Avrupa ‘ nın egemenliğinin Arap ve Uzakdoğu sermayedarlarına kaptıracak olmasının sıkıntısıdır.

3 Eylül 2008