Piyasalar zorlu günler geçirmeye devam ediyor. Kurtartma paketi adı altındaki plan, temsilciler meclisinden döndükten sonra yaşanan çalkantı devam ediyor. Bankaların içinde bulunduğu risk ortamı ve her an yeni bir iflas haberinin gelebileceği korkusu piyasaları bunaltıyor. Bununla beraber, likiditenin azalması ve işlem yapma arzusunun minumuma inmesi sıkıntıları arttırıyor. Yükselme isteği olmayan piyasalar, düşmemek için direniyor. Bugün ise dayanamadı ve yönünü aşağı çevirdi.
Dün ABD senatosunda oylanan, yeni paket, yarın temsilciler meclisinde oylamaya çıkacak. Ekonomi için çok önemli olan bu oylama öncesi, gerginlik sürüyor. Bugün gelen veriler ise oldukça iç karartıcıydı. Bu veriler ile beraber , gergin hava satıcılı havaya dönüştü. Bu hafta özellikle üstünde durduğum, libor oranları bugünde hızla artmaya devam etti. Ticari kağıtların değerleride azaldı. Piyasanın paraya ( nakite ) dönüştürebileceği kaynaklar şiddetle azalmaya devam ediyor. Bununla beraber, konut fiyatlarında gerileme üst seviyelere ulaştı. Bunlarla beraber ABD’de işsizliğin tırmanması ve bankaların faiz oranlarının artması olumsuz haberler zincirini büyüttü. Euro/Dolar paritesi de 1.37 seviyelerine kadar düştü. Petrol ve altın, doların değer kazanması ile düştü. ( Ekonominin kötüye gitmesi, faiz indirim ihtimalinin hala bulunması, doların bu yükselişinin çok uzun sürmeyebileceğini gösteriyor.) Bunların sonucunda piyasalar düşmeye devam etti. Bankaların bankalara borç verememesi, normal bir vatandaşa nasıl borç verebileceği sorusunu akla getiriyor. Bunun da çıkmazda olması korkuları arttırıyor.
Faiz oranları yükseliyor, likidite çok az, talep durma noktasında, konut fiyatları düşüyor…Ekonomide durma noktasına yavaş yavaş yaklaşmaya başlıyor. Kredi krizinin daha ne kadar derinleşebileceğini bilemiyorum. Düşüşlerin nedeni, resesyona girdik düşüncesi. Bu geçtiğimiz dönemde de vardı ancak mallarını satmak isteyen oyuncular için bahane oldu. General Electric ile düşüncelerimi aktarmıştım, Hisse satışının ardından bugün değer kaybetti. Bu da düşüşü hızlandıran gelişmelerden oldu.
Bu durumun kısa vadede düzelme olasılığı yok. Türev piyasalar erimeye devam ediyor. Ellerinde ki varlıkları satmaya çalışan yatırımcılar, piyasalardaki durgunluk nedeniyle zor anlar yaşıyor. Bu da likitidenin iyice azalmasına neden oluyor ve işlem hacimleri düşüyor. Yarın meclisten olumsuz bir haber gelirse, piyasa bu sefer daha ağır darbe alır. Bu ihtimali düşünmek istemiyorum açıkcası. Gelecek olumlu haber ise piyasayı kısa süreli rahatlatır. Likidite konusundan ziyade, az da olsa güven unsuru olabilir. Ama açıkça söylemek gerekir ki, bu güven tamamen suni olacak. O paketin çok ciddi bir getirisi olmayacağını herkes biliyor. Piyasayı rahatlatmak ve kısa vadede paniği gidermek için oylanacak bir paket. Para kazanmayı unutan traderlar için, bir süre yükselecek piyasada para kazanma hamlesi olacak. Piyasanın buna da ihtiyacı olduğu unutulmamalı.
Veriler oldukça kötü. Ekonomi dip yapmaya devam ediyor. Kısacası olumlu bir hareket için, gözlerin odaklanacağı tek yer temsilciler meclisi. Yarın akşam saat 9 civarında, bu oylamayı izleyeceğiz. Piyasalarda bu oylamayı beklediği için gergin bekleyişini sürdürecek. Yarın bizim borsamızda da işlemler başlıyor. Düşerek açılacak bir piyasa bekliyorum ancak ilerleyen saatlerde gerilim biraz azalıp, paketin onaylanacağı söylentileri-düşüncesiyle, kapanışa doğru kayıpları azaltabilir. Ancak döviz kurlarında bir deneme görebiliriz. Ama yine de şunu söylemeliyim ki,bu berbat haftayı tatilde geçirerek sindirme şansı yakaladık. Umarım çok sallanmayız.
2 Ekim 2008
