ABD’DE İŞSİZLİK

Amerika’da cuma günü açıklanan ve beklentilerin üzerinde gerçekleşen tarım dışı istihdam verilerinden sonra, işsizlik korkusu Birleşik Devletleri sallamaya başladı. 1994 yılında %12 lere yaklaşan işsizlik oranı, ondan sonraki yıllarda azaltılmıştı.

Yukarıda ki grafikte 1994-2008 yılları arasındaki işsizlik oranlarını görüyoruz. 2003 yılında %10 seviyelerinin üstüne çıkan işsizlikle mücadelede, Bush yönetiminin etkili olduğu konuşulmuştu. Vergi indirimlerinin işe yaradığı ve teşviklerle beraber, yatırımların artıp işsizliğin azaldığı politikadan bahsedilmişti. Bu politikanın işsizliği azaltmada ne kadar etkili olabileceği tartışılır olsa da, 2004 yılından itibaren ABD’de konut balonunun etkilerinin başladığını söylemek gerekli. Finansal sistemin oldukça şişip güçlendiği(!) bir dönemde, likidite bolluğu ile beraber, işsizliğin azaldığı açıkça görülebiir.

Günümüze bakacak olursak, konut balonunun patladığı ve finansal sistemin sorunlarla boğuştuğu bir ortamda, işsizlik oranının artması son derece doğal olacaktır. Piyasaların şişkinliğinin gitmesi ve hayali paraların sonlanması ile beraber, gerçek işsizlik oranı yakalanacaktır. Grafikte gördüğümüz üzere, piysaların normal şekilde çalışması ile beraber ABD’de doğal işsizlik oranı %9 seviyelerinde olabilir. Bu kriz döneminde % 12 seviyelerini zorlaması beklenebilir. Ancak hükümetin kurtarma planı çerçevesinde yeniden vergi teşviği ile beraber yatırım stratejileri gelişirse, bu oranı aşağı çekebilirler.  Ekonomik çark gerçekten çok önemlidir.

Not : Bu grafik Paul Krugman’ın NY Times gazetesindeki makalesinden alınmıştır.

6 Ekim 2008