Asiv ; Kasım, 2008
Garip bir hafta geçirdim. Kendini tamamen işine vermiş ben, belki de yorgunluktan stresli hal aldım. Birşey yapmak istemeyen… Çalışmak kelimesini ağzına almak istemeyen… Hayatın zor yüzünü, en kötü anında tekrar görmüş ben.
Bu hafta podcast’ lerimi - biraz ukalaca olacak - profesyonelliğin gerektirdiği ölçüde yaptım. Çünkü yerimden kalkmak istemeyen bir halim vardı. Plana soktuğum ve düzene koyduğum çalışmalarımı zar zor yaptım. Bu hallerimin nedenini merak ediyorum gerçekten.
Bazen düşünüyorum, ne kadar olgun davransam davranayım, hergün büyüyorum. Beni tanıyanlar çok iyi bilirler ki, ağzımdan laf almak için akla karayı seçersiniz. Canım istemeyip, beni açan bir durumda değilseniz, konuşmam mümkün değildir. Ama kalabalık bir ortamdaysam, susup oturmam. Her zaman eğlendirici bir tavrım olur. Beynimin garip çalıştığı söylenir. Düzene uygun ve alışılagelmiş cümleler kurmam fazla. Enterasan bir nokta bulup, farklı açıdan yaklaşırım. Sonra o durumdan uzaklaşıp işime aynı hızda dönebilirim.
Ama bu hafta hiç böyle olmadı. Çalıştığım ev-ofisime kapandım. Aklım o kadar yoğun ki, altında ezildim. Aslında finans piyasalarında iş yapanlar bilirler ki, stresi çok fazladır. Yönettiğiniz şey en değerli varlığınız, paranızdır. Kaybedilen miktar arttıkça ve işler kötü gittikçe stresiniz artar. Ben bunlara hiç takılmam. Çünkü klasik ve kasılan bir ekonomist tipi değilim. Kendimle dalga geçerim başta, işler kötü giderkende işlerin hep kötüye gitmeyeceğini bildiğim için, işlerle de. Ancak dayanma sınırı varmış herhalde. Bazen patlayabiliyorsunuz, ben de patladım galiba.
İş arıyorum artık ciddi olarak. Yaptığım işte evde oturarak para kazanabilirim ancak bu bana göre değil. Böyle bir kriz ortamında iş bulmak oldukça zor belki ama hep pozitif bir insan olduğum için, işe gireceğime inanıyorum.
Özel hayatımı bıraktım uzun zamandır. Varsa yoksa işler ve çalışmalar. Kaçan kovalanır hesabı değil, kovalattırmaya da izin vermedim. Ama diyorum ya büyüyorum diye, insan bazen zorlanıyor. Acaba diyorum, acaba yanımda birisi olsa daha güzel ve güçlü olur muyum ?!
Kalp dediğimiz şey çok değişik. Mesela benim kalbim öyle birşey ki, etkilenme durumu çok farklıdır. Çok zor çarpar. Güzel olan şeylere bakışım farklıdır. Bakış açım farklı olduğum gibi. Herkesin etkilenebileceği şeyden etkilenmiyorum. Güzel bir kadına birçok erkek asılmak ister. Sadece güzelliğine kanabilirler. Ama benim kandığım güzellikten çok ötesi olur. Hiçbir şey yapmasa dahi, ufak bir durumdan etkilenebilirim. Uzun zamandır, uzun süreli hiçbir kadın ile iş harici konuşmuyorum. İstemiyorum, ilgilenmiyorum. Konuşsam da süresi saatleri geçmiyor, ertesi güne devredilmiyor. Hayatın güzel hallerini yaşamayı seviyorum. Kafama birşeyi takmadan, trip yapmadan, kapris yapmadan… Depresyon nedir bilmem. Yüzümdeki küçük gülümsemeyi asla alamazsınız. En berbat halimde dahi merhaba derken gülümserim.
Peki bu karmaşık hallerimin nedeni ne? Ne oluyor ki bana? Neden kabıma sığamıyor bir haldeyken, yerimden kalkasam yok? Neden kalbim dışarıya yansıtacak şekilde hızlı atmıyorken, içten içe ritmini bulmuş bir orkestraya öncülük ediyor?
Karıştım iyice. Burası benim blogum. Ara sıra böyle saçma sapan yazılar ile içimi dökeceğim. Yazarak rahatlıyorum belki. Yarın kendimi toparlamaya çalışıp, hafta başına daha hırsla gireceğim. Ama korkum şu ki , ya bu durumun benle ilgisi yoksa ve tek başıma toparlamam mümkün değilse ?
29 Kasım 2008
Piyasalar haftayı yükselişle tamamladı. Hafta boyu yaşanan iyimser havayı, son güne kadar sürdüren piyasalar, önümüzdeki hafta için olumlu sinyaller verdi.
Avrupa ve Amerikan borsasında da yüzler güldü.
Ayrıntıları yayınımda bulabilirsiniz.
Amerika’da Şükran Günü ertesinde yapılan ve Noel öncesi tüketimin arttırılması amacı taşıyan indirimli alışveriş günü ‘ Kara Cuma - Black Friday ‘ bugün başlıyor. Eskiden büyük indirimler yapılması nedeniyle sabahın erken saatlerinde başlayan bu çılgınlık, bu sene talebin az olacağının düşünülmesi nedeniyle daha makul bir saate getirilmiş. Yani Amerikan halkı uykusuz kalıp, Black Friday’ı kaçırma telaşına düşmeyecek.
Neyse kısa bir nottan sonra gelelim yazının amacına. Ekonomik büyümesinin %70 ‘ ini tüketim harcamaları oluşturan Amerika için, tüketicilerin tutumu çok önemli. Personal Consumer Expenditure ( PCE ) endeksi eylül ayında rekor bir düşüş göstermişti. Yani kişisel tüketim harcamaları Amerika’da dip seviyelerde bulunuyor. Eğer tüketimdeki azalma sürerse, ekonominin resesyona girmesi kaçınılmaz olacak. Bana göre Amerikan Ekonomisi resesyona girmesi kesin bir ekonomi. Ancak önemli olan, bu daralma oranın ne düzeyde olacağı. Ve resesyonun depresyona dönüp dönmeyeceği…
Evet, kara cuma Amerika için çok önemli. Halkın tüketime ne kadar odaklanacağı ve eskiye oranlı ne kadar alışveriş yapma isteğinde olacağını bugün göreceğiz. Bugün elde edecekleri karlar, parekende şirketleri için artı olacak olsa da önemli olan halkın tüketimden ne kadar soğudunu anlayabilmek. İndirimler, halkı tüketime tekrar alıştırmak için önemli. Ben bunu da psikoloji ile bağlıyorum. Elini ayağını alışverişten ( gıda dışında ) çeken halkın, tekrar harcamalarını arttırmaya başlaması, ekonomileri kurtaracaktır.
Bu nedenle kara cumanın, bu seneki önemi daha bir fazla.
28 Kasım 2008
Piyasalar pazartesi gününden aldığı olumlu ivmeyi sürdürmeyi başardı. Endeks geçen pazartesi düşüşe başladığı 25.500 bandına tekrar geldi.
Amerikan borsaları Şükran Günü nedeniyle tatil. Bu nedenle piyasalar sakin bir gün geçirdi. Asya ve Avrupa borsaları olumlu havasını sürdürdü.
Ayrıntıları yayınımda dinleyebilirsiniz.
Piyasalarda sakin seyir sürüyor. Haftaya yükselişle başlayan borsa, hızının verdiği yorgunluğu üzerinde atmaya çalışıyor.
AB’den gelen önlem paketi, Çin’in faiz indirimi ve ABD’den gelen karışık veriler sakin günün ufak hareketleri oldu. Şükran günü öncesi Amerikan borsası yönünü yukarı çevirdi.
Ayrıntıları yayınımda bulabilirsiniz.
Piyasalar, yardım paketlerinin verdiği havayı yüksek tutmayı başardı. Sakin geçen günün ardından, endeks günü yükselerek kapatmayı başardı.
Avrupa’da ve Amerika’da yükseliş sınırlı kaldı ve piyasalar yükselişi sindirmeye çalıştı.
Günün tüm ayrıntılarını yayınımda bulabilirsiniz.
Kim üzebilir seni senden başka?
Kim doldurabilir içindeki boşluğu, sen istemezsen?
Kim mutlu edebilir seni, sen hazır değilsen?
Kim yıkar, yıpratır sen izin vermezsen?
Kim sever seni, sen kendini sevmezsen?
Her şey sende başlar, sende biter…
Yeter ki yürekli ol, tükenme…
Tükettirme içindeki yaşam sevgisini…
Ya çare sizsiniz ya da çaresizsiniz…
Nietzsche
Piyasalar, şiddetli düşüşün ardından cuma gününden itibaren bulduğu ritmi sürdürüyor. Endeksteki artış %10′a yakın oldu. IMF ve mevduata güvence ile paket hazırlığı beklentisini alan piyasada alım iştahı kabardı.
Amerikan borsalarında yükseliş sürdü. Obama ekonomi kurmaylarını açıkladı, İngiltere’de yeni ekonomi paketi açıklandı. Piyasalarda ralli havası tüm dünyada yaşandı.
Günün ayrıntılarını yayınımda bulabilirsiniz.
Piyasalar güne yükselişle başladı. Geçen hafta sonunda yaptığım yorumlara parelel olarak, ciddi ralli yaşanıyor. Endekste geçen hafta yaşanan büyük düşüşlerde, işlem hacminin zayıflığına dikkat çekmiştim. Bu kadar düşük hacimde piyasanın bu oranda düşmesinin çok mantıksız olduğunu söylemiştim. Alt kademelerde alıcı gelmeyince, piyasa haketmediği kadar düşmüştü.
Mevduata güvence getirileceğinin açıklanması, IMF ile anlaşmanın gündeme alınması, Amerikan Hazine Bakanlığına piyasanın güvendiği bir ismin getirilmesi, Citibank’a devlet tarafından garantörlük yapılması, bugün İngiltere’de destek paketinin açıklanacak olması piyasaların havasını yerine getirdi. Yaşanan çılgınca satışın sonuna gelinip, piyasanın teknik olarak düşük seviyelerden alımların gelmesi ile olumlu hava şiddetini arttırdı. Peki yatırımcılar ne yapabilir ?
Öncelikle borsa işlem yapan yatırımcılar, endekse paralel hareket eden İMKB-30 hisselerine odaklanmaları avantaj olacaktır. Piyasayı yakından takip etme olanağı olan ya da başarılı bir yatırım danışmanına sahip olan yatırımcılar için, bu kötü ortamda dahi para kazanabilir. Hisse alımı için acele etmeden ve teknik destek-direnç noktalarında işlem yapmak kazanç elde edilmesine olanak sağlayacaktır. Al-sat veren hisselere çok itibar etmeden, teknik göstergelerin bu dönemde sağlıklı sonuç veremeyebileceğini akıllarında bulundurmaları gerekir.
Herşeyden önce bir gelir planlaması yapmak gereklidir. Türkiye’de en yüksek getiriyi faiz ile sağlayabilirsiniz. Tabi bunun nominal olarak düşünürseniz %20′ye yakın bir getiri sağlarsınız. ( Enflasyonu hesaba katmadan ) Borsada işlem yaparken, amacınız ülkenizde en yüksek getiriyi sağlayan enstrümandan daha fazla kar elde etmek olmalıdır. Hayali ve yüksek kazanç elde edeceğim diye düşünmeye devam edince daha çok para kaybedileceği unutulmamalıdır. Çünkü piyasada tiyo ile para kazanmak sadece büyük oyunculara mahsustur. Bu nedenle güçlü şirket hisselerini, endekse paralel olarak değerlendirmek mantıklı olacaktır.
Uzun vadeli düşünen yatırımcılar için ise, işler eğer batışa kadar gitmez denirse 2003 yılında görülen fiyatlar ucuz olarak nitelendiriebilir. Piyasalar ralli ile yaşar. Bugün yükseliyoruz, sonraki gün kötü büyüme rakamları ile düşeceğiz. Ancak önemli olan hisselerin bu rallilerle hayatlarını sürdürebilmeleri… Aradaki fiyat farkları da sizin kar marjlarınız olur.
Son olarak yatırım yapacağınız hissenin sektörel bazlı değerlendirmesi ve bilançosu çok önemli. Özellikle böyle kötü dönemlerde bu riskler artıyor ve şirketlerin ayakta kalması zorlaşıyor. Kısacası borsada işlem yapmak çok kolay değil. Eğer gerçekten paranız değerliyse, bu değeri yaratmak için çalışmanız gereken danışmanlar olduğunu unutmamalısınız.
24 Kasım 2008
Yakamozun denize vurduğun an,
Gözlerim gözlerine kenetlendiği gibi…
Güneşin doğduğu an,
İçimi sıcaklığınla ısıttığın gibi…
Şimşeğin çaktığı an,
İçimi ışığınla aydınlattığın gibi…
Yağmurun penceye vurduğu an,
Mutluluk gözyaşları gibi…
Ne kadar uzakta olsan da biliyordum,
Ne kadar içimde olduğunu…
Ne kadar bensiz olsan da biliyordum,
Ne kadar içinde olduğumu…
Hangi rüzgar uçurabilir bendeki seni ?
Hangi fırtına koparabilir sendeki beni ?
O zaman ne duruyorsun söylesene,
Sen benim rüzgarım mısın ?
Rüzgarın uçuramadığı meleğin aynası mısın ?
ÖZLÜ SÖZ
‘ Borsa yatırımdır. Bu yolda taş olması gereken kalbiniz değil, sabrınızdır. ‘
SON YAZILAR
