Bugün kehanetlerde bulunma zamanı…Kehanetleri ile ünlü Nostradamus’un, yıllardır akıllarda kalan öngörüsü(!)nün dayanağı gerçek olacak gibi. Amerika Birleşik Devletleri, tarihinin ilk siyahi başkanına sahip olmaya yakın. Dünyanın sonunun, Birleşik Devletlerin başına siyahi başkanın gelmesi ile gerçekleşeceğini söyleyen Nostradamus başka birşeyi görüp,öyle kehanette bulunmuş olsa gerek.

Çünkü dünya öylesine ciddi bir ekonomik problemle boğuşuyor ki, bu dünyanın sonu mu tartışmalarına neden olacak düzeydeydi. Şimdi başkanlık koltuğuna oturacak olan aday, ekonomiye nasıl katkı sağlayacak bu merak ediliyor. Ben de, başkanlık seçiminin ekonomik boyutunu yazmak istedim. Diğer boyutlarına fazla karışmak istemiyorum.

Wall Street, yeni başkanını temkinli bekliyor. Dün, o kadar sıkıcı bir seans yaşadık ki, tamamen başkanlık seçimine konsantre olunmuş gibiydi. Anket sonuçları Obama’nın önde olduğunu göstersede, esas sonuç sandık başında olacak. Galibin kesin adı olmasada, piyasalar Obama’nın başkanlığı düşüncesine fazla prim tanımadılar. Ancak McCain başkan seçilirse, Obama’nın başkan olacağını tepkisiz fiyatlandıran piyasanın tersine dönebileceği ve bunu yükselişle karşılayabileceğini düşünüyorum.

İki başkan adayının ekonomi konusunda nasıl bir tutum sergileyeceği merak konusu. Obama bazı tedbirlerini açıklamış olsada, bunlar çok etkileyici değil. Yani klasik seçim kampanyası sözünden öteye gitmiyor. McCain ise fazla bir açıklama yapmadı. İki adayda kurtarma paketine sıcak bakmışlardı ve onaylanmasını istemişlerdi. Fakat iki adayında, ekonomi ile ilgili planları ortada yok. Umarım kendilerinin hazırladığı ancak çok fazla detayına ulaşamadığımız planlar vardır. Eğer, seçim sonunda oluşturulmaya bırakılacak planlar varsa, bu kabus olur. Çünkü koltuğa oturma tarihi aralık ayını bulacak. Kabinesini oluşturup,hazine ve maliyede görev alacak kişileri belirleyip, plan üretme tarihi çok ileriye gidecek. Ki başkanlık seçiiminden sonra piyasalarda düşüş beklendiğini düşünürsek, önümüzdeki günler oldukça zor geçecek.

Ekonomik sıkıntının reel sektöre etkileri hızlanarak görülmeye devam ederken, tek akla gelen husus, devletin ekonomiye daha fazla el atacağı. Kişisel görüşüm, iki başkan adayının da sistemi yenilemeye yardımcı olacak planlarının olmadığı yönünde. Yani hangisi gelirse gelsin, devlet müdahelesini arttırıcı önlemlerle düzenlemeye gidecek. ” Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler ” sözünü devre dışı bırakacak. Serbest piyasa ekonomisi belki terkedilmeyecek ancak devletin eli görülmeye başlayacak. Bu da demek oluyor ki görünmez el ortadan kaldırılmaya çalışılacak. Oysa ki sistemdeki bozulmanın bazı doymak bilmeyen ahlaksızlar tarafından meydana geldiği düşünülüp, bu sistemde devlet mekanizmasını yine minumum düzeyde tutacak bir plan hazırlansa, herşey daha sağlıklı ve güçlü olabilir. Ne yazık ki Obama’da da bu kıvılcımı göremedim.

Obama klasik bir demokrat. McCain ise klasik bir milliyetçi. Ermeni olayında McCain bizden yana gibi gözüksede, Irak konusundaki tutumu korkutucu cinsten. Obama ise demokratik bir başkan adayının yapacağı gibi Ermeni ve Kıbrıs olaylarında farklı tutumda. Demokrasi bu mudur acaba dememize neden oluyor.

Sonuç olarak bugün seçilecek aday pek birşeyi değiştirmeyecek. Amerika’yı ülkemize benzettim. Bush’tan sıkılan halk, değişim istiyor. Obama’nın seçim propagandası ” All we need-change ” şeklindeydi. Obama, bazı şeyleri değiştirir mi bilemiyorum. Ancak şuana kadar gözlemlediğim ve konuşmaları dinlediğim ölçüde, tek değiştirebileceğine inandığım nokta, beyazsaraya siyahi bir başkanın girmesi yönünde. Bunun dışında neleri değiştirir bilemiyorum. Özellikle ekonomi konusunda yapacaklarını merak etsemde, yenilikçi ve yaratıcı uygulamaları getireceğini ne yazık ki inanmıyorum. Tek yapabileceği kabineye bazı önemli ekonomistleri dahil etmek olabilir. Bunların başında nobel ödüllü ekonomist Krugman‘ın olduğunu düşünüyorum.

McCain cephesinde ise durum farklı değil. Tek bildiğim ünlü yatırımcılardan destek alacağı. Ancak McCain’ın esas amacının ekonomiden farklı olduğunu düşünüyorum.

Sevgili Nostradamus diyerek bitereyim. Kehanetlerine inanmıyorum. Bugün o koltuğa siyahi bir başkan otursa bile değişimin beyaz-zenci değişimi kadar basit olmadığına inanıyorum.

4 Kasım 2008