Amerika için dün yeni bir tarih yazıldı. Amerikan tarihinde ilk kez siyahi bir lider, başkanlık koltuğuna oturdu. Beyaz Saray’daki tarihi yemin töreni görülmeye değerdi. Uzatmadan yeni başkan hayırlı uğurlu olsun diyeyim.

Dün yaşanan tek tarihi olay bu değildi. Dow Jones endeksi, bir başkanlık el değişimi gününde tarihinin en büyük düşüşünü yaşadı. Dow tarihte daha önce, başkanın koltuğa oturduğu gün bu kadar düşüş göstermemiş. Gerçi her başkanlık değişiminde ( 1932 yılında Roosevelt’in ikinci dönemi hariç ) Dow endeksi aşağı yönlü hareket izlemiş.. Ancak bu kadar büyük bir düşüşü görmemiş.

Obama’nın koltuğa oturmasıyla balayı havası yaşanacağına inanıyorum. Bu görüşüm hala sürüyor. Fakat bazı hayalperest para avcıları bu beklentiyi geçen haftalarda fazlasıyla satın alarak, piyasaların hızla şişmesini sağladılar. Obama’nın elinde sihirli değnek varmış gibi göstermeye çalıştılar. Buna karşın Obama geçen günlerde yaptığı açıklamada, ekonomide kimse mucize beklemesin, iki yıldan önce düzlüğe çıkmamız imkansız dedi. Yani gerçekleri söyledi ve piyasa bundan hoşlanmadı. Ama işin gerçeği bu. İşsizlik rakamları korkutucu boyuta gidiyor, bankaların karları tarihi düşüşler sergiliyor, reel sektörde durgunluk hızlanıyor… Bunların önüne geçmek için çalışılması gereken yerde, piyasaya pembe tablo çizmenin anlamı yok elbette.

Şimdi yeni başkana sorulan soru, ekonomiyi nasıl düzelteceği yönünde. Obama’nın kendine güvenen, ne yapacağını bilen ve olayın özünü kavramış bir hali var. İşte bu güvenin gerektiği yerde önemli bir koz. İnsanlar eski başkan Bush’un birşey yapamayacağından emin, güvensizliği arttırmışlardı. Eğer yeni başkan piyasada güveni sağlarsa 2009 yılı beklenenden daha iyi geçer. Alınacak önlemler kısa vadeli piyasaları ayakta tutucu olmalı ancak özü ise uzun vadeli sağlıklı bir yapıya kavuşturucu olmasıdır. Bu nedenle yeni heyetin işi oldukça zor. Obama yeni bir kan olmasına rağmen, seçtiği ekonomik kurul tecrübeli ve eski isimler. Bu ortamda tecrübeden faydalanmakta elbette önemli.

Bankacılık sektörüne ilişkin kaygıların, bilançoların açıklanmasının ardından yeniden arttığını düşünürsek, yeni başkanın farkına varması gereken olay piyasanın likiditeden çok güvene ihtiyacı olduğu yönünde. Piyasaya bu güveni verebilirse, işi kolaylaşır. Yapacaklarını zamanla yaparken, piyasadanın şiddetli sarsıntılar yaşamasını engeller. Kendi adıma Obama’da kendine güvenin ve zekanın olduğuna inanıyorum. Umarım yanılmam.

Son olarak anlamadığım birşey var. Obama neden bu kadar kahraman gibi karşılandı ve o coşku neden o kadar yüksekti anlayamadım. Amerikan halkı kriz olduğu için mi yeni bir lidere sarılma ihtiyacı hissetti yoksa Bush’tan nefret edip değişime muhtaç kaldıklar için mi? Ya da sadece siyahi bir liderin ilk kez koltuğa oturması mı bu değişimin özü? Ben pek karar veremedim.

Piyasalarda olumlu hava yerini endişeye bıraktı. Açıklanan bilançolar neticesinde bankacılık sektörüne ilişkin kaygılar artmaya devam ediyor. Gelişmekte olan ülkeler düşüşlerden etkilenmeyi sürdürüyor.

Amerika yeni başkanı Obama’nın göreve gelişini kutlarken, piyasalar yeni başkanının görevi devraldığı gün tarihinin en büyük düşüşünü yaşadı.

Ayrıntıları yayınımda bulabilirsiniz.

 

 Standard Podcast [12:46m]: Play Now | Play in Popup | Download

Ben bu gazetelerin ekonomi editörlerine anlam veremiyorum. Türk halkının ekonomi denince aklına gelen ilk enstrümanının dolar olmasından faydalanmak istiyorlar gibi geliyor. Zaten orasını hiç anlamam ki, halkımız neden dolara bu kadar takılıp kalıyor! Ancak gazeteciler bundan faydalanmaya devam ediyor. Ve bu bana artık çok antipatik gelmeye başladı.

Önce dolarla ilgili hep söylediğim birşeyi tekrar edeyim. Geliriniz ve gideriniz dolar değilse, size ne dolardaki hareketten? Doların kriz öncüsü olduğunu alışkanlık haline getirdiyseniz, o sizin cahilliğiniz. Ama içinizde geçmişten kalan korku ve doların bir günde %50′ye yakın değerlendiği günlerin yansıması varsa, o psikoloji ile hareket ediyor olabilirsiniz. Geçmişle yaşanmayacağını ve değişimin var olduğunu aklınıza getirmenizi rica ederim.

Şimdi gelelim asıl olaya. İki gündür dolar kurunda yaşanan hareketlerin nedenini, bugün bazı gazetelerde çok basit bir olaya bağlamışlar. Diyorlar ki; Merkez Bankası yaptığı faiz indirimi neticesinde, döviz kurunun üstündeki baskı sürüyor. Hatta bazıları abartıp, Merkes’in faiz kararı dövizi rötarlı çarptı diyor. Bunlar nasıl gazeteci, gazeteciliği geçtim o bölümün başındakiler nasıl ekonomi uzmanı anlamakta güçlük çekiyorum. Hiç mi dünyadan haberleri yok, hiç mi takip ettikleri birşey yok bilmiyorum.

Hemen net bir şekilde açıklamak istiyorum. Merkez Bankası faiz indirimini perşembe akşamı yaptı. Cuma günü ise dolar üzerinde ufak bir etki dahi yapmadı. Bugün çarşamba ve kur 1.65 civarı. Faiz indiriminin ertesi günü ise kur 1.58-1.61 arası dalgalandı. Allah aşkına bugün olan hareketlerde Merkez Bankası’nın faiz kararının etkisinden söz etmeye utanmıyor musunuz? Peki bu hareketin nedeni nedir?

Öncelikle Euro bölgesinden gelen olumsuz haberler Euro/Dolar pariitesini, dolar lehine güçlendirdi. RBS’ın zarar rakamının yüksek olacağının açıklanması, İspanya’nın kredi notunun AAA’dan AA+’ya düşürülmesi, Almanya’da Zew endeksinin açıklanması ile Euro, Dolar karşısında değer kaybetmeye başladı. Bu nedenle dünya üzerinde dolar lehine bir güçlenme mevcut. Bu bize de belli ölçüde yansıdı. Ancak esas olay, yurtdışı kaynaklı bir yatırımcının bono/tahvil satışı yaptığıdır. Türk piyasasında bono satışı yapan yatırımcının amacı, piyasadan çıkmaktır. Bonoyu satarak ülkeden çıkmak için bu parayı dövize çevirecektir. Bunun anlamı da dolara olan taleptir. Bu da doların fiyatının artması demektir. Sonuç olarak hacim düşük olarak dolara olan talep, piyasada işlem yapmaya niyetsiz insanların olmasıyla dolar kurunu yukarı taşımıştır.

Neticede hem global piyasalarda doların güçlenmesi hem de bize özgü spesifik durumun ortaya çıkması doların hareketlenmesine neden olmuştur. Bunu perşembe günü yapılan faiz indirimine bağlayıp, faiz inerse döviz kuru artar mantığına rötarlı bağlayan gazetecilerden ve gazetelerden bıkmam son derece normal değil mi?

Piyasalar olumlu başladığı günü, gelen olumsuz haberlerin etkisiyle düşüşle tamamladı. Gelişen ülkelerin kredi notunun düşürülmesi, gelişmekte olan ülkeleri daha fazla etkiledi.

Amerikan borsalarının kapalı olduğu günde, Avrupa borsaları İspanya’nın kredi notunun düşürülmesi ve RBS’in zararının etkisiyle günü düşüşle tamamladı.

Ayrıntıları yayınımda bulabilirsiniz.

 

 Standard Podcast [7:50m]: Play Now | Play in Popup | Download

Piyasalar oldukça yoğun bir haftayı geride bıraktı. Dünkü radikal faiz indiriminin ardından, güne yükselişle başlayan endeks 25.700 seviyesinin altında kaldı.

Bankaların 4. çeyrek bilançolarını açıkladığı günde, Amerikan tüketici fiyatları endeksi de açıklandı. Asya, Avrupa ve Amerika borsaları günü yükselişle tamamladı.

Ayrıntıları yayınımda bulabilirsiniz.

 

 Standard Podcast [11:44m]: Play Now | Play in Popup | Download

Piyasalar, global dalganın etkisi ile düşüşe geçti. Perakende satış verileri ile şirketlerden gelen kötü haberler, İMKB’yi aşağı çekti.

Avrupa ve Amerika borsaları, kötü haberlerle sert düşüşler yaşadı.

Ayrıntıları yayınımda bulabilirsiniz.

 

 Standard Podcast: Play Now | Play in Popup | Download